Беларуская Краёвая Абарона

Беларускiя Палiцыянты

      Беларуская Краёвая Абарона стваралася па загадзе i пад кантролем Генеральнага Камiсара Курта Фон Готтберга. Актыўны ўдзел у фармаваньнi БКА прымалi ўсе сьпецслужбы Германii, у першую чаргу СД i камандаваньне  Вэрмахта на Беларусi. Пры неабходнасьцi выкарыстоўвалася садзеяньне адмiнiстратыуных уладау i грамадскiх арганiзацый СБМ, БНС. 
       Асноўным прызначэньнем БКА з'яўлялася антыпартызанская барацьба, а затым, на фронце, супрацьдзеяньне Чырвонай Армii. Фармаваньнем БКА афiцыйна кiравала Беларуская Цэнтральная Рада. Яно праводзiлася практычна ва ўсiх акругах Беларусi, за выключэньнем раёна ракi Прыпяць i Лiдскай Акругi. Не падлягала мабiлiзацыi насельнiцтва Беларусi (з поўначы на поўдзень) у  гарадах: Браслаў, Валожын, Мядзель, валасны цэнтр Казлоўшчына,  Узда i Iвянец. Сымбалiчна тое, што згода на фармаваньне БКА была дадзена Куртам фон Готтбергам менавiта 23 Лютага, а адпаведны загад быў падпiсаны 6 Сакавiка 1944
       З вайсковага пункту гледжаньня фармаваньне падраздзяленьняў БКА вялося вельмi прафесiйна, пачынаючы з прызыву каманднага складу - афiцэраў i падафiцэраў, якое здзяйснялася па датэрмiнова састаўленых сьпiсах, загадзя прадстаўленых валаснымi старшынямi. Да лiку прызываўшыхся ў БКА належалi былыя афiцэры й камандзiры Рускай, Польскай i Чырвонай Армii ва ўзросце да 57 гадоу i падафiцэры да 55, якiя на дадзены момант не знаходзiлiся на службе i не займалi кiраўнiчых пасадаў у нямецкай адмiнiстацыi. Прызыў кантраляваўся камендантамi Палiцыi i СД.

     6 Сакавiка 1944 пасля папярэдняй падрыхтоукi пачалася агульная мабiлiзацыя БКА, прызывалiся усе баяздольныя мужчыны з 1908 па 1924 год нараджэньня. Ад кожнай акругi паступiла ня меньш за 500 жаўнераў. 31 Сакавiка створаным батальёнам БКА была нададзена нумарацыя. Афiцыйна прызыў скончыўся 15 Красавiка 1944г.
     Аналізуючы ход мабiлiзацыi, Прэзiдэнт Рады Р.Астроўскi заўважыў: -"У прызыўных камiсiях заселi немцы, за розны хабар вызваляюць людзей ад мабiлiзацыi, а таму прынята рашэньне немцаў не дапускаць, каб не паўтараць ранейшых памылак". Ён адзначыў, што ў шэрагi БКА могуць патрапiць партызаны i прапанаваў правесьцi праверку ўсяго асабовага складу праз СД.
Увогуле, мабiлiзацыйныя захады БЦР па фармаваньнi Беларускай Краевай Абароны далi неблагiя вынiкi. У асобных акругах адбор мабiлiзаваных быў арганiзаваны на высокiм узроўнi. Так, напыклад, мабiлiзацыйная камiсiя ў Любчы, якую ўзначальваў кiраўнiк БКА па Баранавiцкай акрузе Б.Рагуля прызывала на службу толькi фiзычна здаровых i пiсьменных Беларусаў. У вынiку быў укамплектаваны 68 батальён БКА, якiм Рагуля камандаваў асабiста.

26 Сакавiка увесь асабовы склад БКА прыняў прысягу:

1944 Афiцеры БКА прымаюць прысягу на плошчы Свабоды ў Менску.

"Я прысягаю, што бок а бок зь нямецкiм жаўнерам
ня выпушчу з рук зброi да тае пары, пакуль ня будзе ўсталяваны мiр i бясьпека ў нашых вёсках i гарадох, пакуль на нашай зямлi ня будзе зьнiшчаны апошнi вораг Беларускага народу."

Менск, пляц Свабоды. Генералкамiсарыят 

     У гэты ж дзень у Менску а 8:30 ранiцы на плошчы Свабоды ў прысутнасьцi Генеральнага камiсара К.фон.Готтберга, прэзiдэнта БЦР Р.Астроўскага i каманднага складу Краевай Абароны прынялi прысягу курсанты першай афiцэрскай школы БКА.
     Батальены БКА на тэрыторыi Беларусi выкарыстоўвалiся для антыпартызанскай барацьбы i, пазьней, для супрацьдзеяньня наступаючай Чырвонай Армii. Беларуская Краевая Абарона не была цалкам зьнiшчана падчас аперацыi Багратыен i адышла разам зь немцамi на захад.

Першамай у Менску 1944 год

      Пасьля эвакуацыi Рады ў Кенiгсберг, а затым у Берлiн у лiстападзе 1944 года для папаўненьня i шкаленьня афiцэрскага складу быў створаны Першы кадравы батальён БКА, а потым першага лютага загадам №32 заснаваныя сьпецыяльныя курсы прапагандыстаў/фельдшараў i медсясьцёр. Прапагандысты ў далейшым павiнны былi забясьпечыць пастаяннае папаўненьне Беларускага вызвольнага войска. Фактычна, Першы кадравы батальён у Берлiне зьяўляўся рэзэрвам для фармаваньня войскау СС з ваеннаслужачых-Беларусаў. Напрыклад, зь ягонага складу на папаўненье 1-ай грэнадзерскай штурмавой брыгады-СС "БЕЛАРУСЬ" было узята 11 афiцэраў, у тым лiку i сам Б.Рагуля. 

       У красавiку i траўнi 1945 году, як i большасць добраахвотнiцкiх фармаваньняў, часткi БКА iмкнулiся здавацца у палон войскам хаўруснiкаў, каб пазьбегнуць немiнучай пагiбелi ў савецкiх лягерох НКВД. 

      Пасьля заканчэньня вайны, створаная падчас акупацыi Беларуская Цэнтральная Рада на чале з Радаславам Астроўскiм, працягвала працу ў ЗША. Большасць яе супрацоўнiкаў, як i колiшнiх сябраў СБМ, БНС, БСБ, БКА атрымалi статус палiтычных эмiгрантаў.

Жаўнеры БКА падчас шкаленьня. Справа - Генэрал-СС